VELE FOUTEN BIJ REPARATIE'S

Vele fouten die bij reparaties aan de elektrische installaties gemaakt worden, zijn op ongekendheid met de schakelschema’s terug te voeren. Het bij ieder voertuig behorende schakelschema is in het instructieboekje (technisch gegevens) dat bij elke bromfiets wordt meegeleverd, afgedrukt.

De volgens schakelschema’s zijn geschikt voor al onze bromfietsen. Zij verschillen alleen in de gebruikte schakelaars, koplampen enz. Verdere variaties zijn vanzelfsprekend mogelijk. Alleen een goed begrijpen van de schakelschema’s maakt een storingsvrije montage mogelijk en geeft begrip van de functie van de in het betreffende voertuig gebruikte installatie.

Alvorens reparaties aan de elektrische installatie uit te voeren, moet daarvoor allereerst het schakelschema bestudeerd worden. Klik hier voor de Kabel Kleuren Tabel!

 ---------------------------------------------------------------

   In afb. 1 is een zeer eenvoudige installatie afgebeeld, die vaak gebruikt wordt (o.a. bij de Maxi). De vliegwielmagneet heeft een ontstekings- en een lichtspoel. De lichtinstallatie heeft een vaste instelling en derhalve een gloeilamp met één gloeispiraal, dus een enkelpolige fitting. Hij wordt d.m.v. een schakelaar bediend. Om de motor te stoppen, kan de primaire stroomkring van de ontstekingsspoel kort gesloten (aan de massa) worden.

Afb. 2 toont een installatie welke bij de meeste bronfietsen gebruikt wordt. De vliegwiel magneet heeft ook hier een ontstekings- en een lichtspoel. De lichtinstallatie is met een tweepolige lamp (duplolamp) in de koplamp uitgerust. Geschakeld wordt met behulp van een combinatie-schakelaar.

De bedrading is iets vereenvoudigd

Schakelschema’s 

De bedrading is iets vereenvoudigd, daar de le…. Vanaf de combinatieschakelaar vervalt. Het …. Deel van deze installatie is, dat geen piekbelast…. Aan het achterlich optreden, zodat de levensduur van de achterlichtlamp niet verkort wordt.

Deze schakelaar dient tot in- en uitschakelaar en tot overschakelen van groot- naar dimlicht en omgekeerd, alsmede voor het stoppen van de motor door middel van de kortsluitknop. Afb. 3 toont eigenlijk dezelfde installatie als op afb. 2 te zien is, echter met 2 gescheiden lichtstroomkringen, waarbij de tweede stroomkring voor het achterlicht induktief bedient wordt. De kern van de achterlichtspoel heeft geen eigen poolschoenen en is op de eigenlijk lichtspoel gemonteerd. De voor het achterlicht benodigde spanning ontstaat pas bij het inschakelen van het hoofdlicht, terwijl bij uitgeschakeld licht slecht een geringe spanning opgewekt wordt, welke het achterlicht alleen tot een zeer zwak gloeien brengt.

En installatie met stoplicht en claxon is in afb. 4 voorgesteld. Deze installatie heeft ook een ontsteking en lichtstroomkring en daarbij een aparte stroomkring voor het stoplicht. De kern van de stoplichtkring heeft in dit geval wel eigen poolschoenen en…tioneert derhalve onafhankelijk van de zich onder bevindende lichtspoel. In- en uitschakelen van het stoplicht wordt met een door de rempedaal bediende stoplichtschakelaar bewerkstelligd. De claxon is in de lichtstroomkring opgenomen en wordt door middel van een massaschakelaar (in de combinatieschakelaar bediend. (H + hoorndrukknop).

SCHAKELSCHEMA'S

De op afb. 5 afgebeelde installatie is eigenlijk hetzelfde als die van afb. 4, zij heeft echter extra groot licht controlelamp en een door middel van een “ontstekingsslot” bediend massacontact om de motor te stoppen, of ook wel als diefstalbeveiliging. De grootlichtcontrole bestaat uit een kleine gloeilamp welke met de aansluiting van het grootlicht van de duplolamp verbonden is en dus bij ingeschakeld groot licht brandt.  

De installatie van afb. 6 heeft verschillende lichtstroomkringen. De eerste, voor koplamp en hoorn, wordt door een van poolschoenen voorziene normale lichtspoel gevoed. De tweede, voor het stoplicht, wordt door een spoel gevoed die over de wikkeling van de lichtspoel heen, gewikkeld is, waardoor een effect ontstaat da tin dit geval zelfs gewenst is. Vloeit er namelijk een stroom door de lichtspoel (rijden in ’t donker) dan wordt de in de stoplichtspoel opgewekte spanning verminder en wanneer de volle spanning op de lamp stat, daar dan in de lichtspoel geen stroom vloeit (geen induktieve beïnvloeding vanuit de lichtspoel). Het achterlicht is bij deze installatie de derde stroomkring. Ook hier is een eigen spoel aanwezig welke op de lichtspoel gemonteerd is, maar5 deze heeft geen eigen poolschoenen. Zoals bij afb. 3 beschreven, kan hier alleen maar stroom vloeien wanneer in de daaronder liggende lichtspoel een stroom vloeit—dat betekent, als het licht ingeschakeld is.

SCHAKELSCHEMA'S

Daardoor is ook alleen en direkte leiding naar het achterlicht nodig, omdat voor de bediening een schakelaar nodig is.

In afb. 7 is een installatie met buitenliggende ontstekingsspoel (bobine) en 3 gescheiden stroomkringen afgebeeld. De bobine wordt door een op een lichtspoel gelijkende generatorspoel met de benodigde stroom gevoed. Van de drie an…. stroomkringen is de eerste zoals bij afb. 6 voor het hoofdlicht en de hoorn. De tweede stroomkring omvat het achterlicht en wordt door een ….., welke op de lichtspoel is gemonteerd, verze….. Deze spoel heeft geen eigen poolschoenen. De werking is zoals bij afb. 3 en 6 beschreven, de derde stroomkring is voor het stoplicht en wordt door een zelfstandige spoel, welke op de generatorspoel is gemonteerd, gevoed. Deze spoel heeft eigen poolschoenen.

Met positie- of stadslichten is de installatie van afb. 8 uitgerust. De overige opbouw gelijkt op de installatie van afb. 2. Door middel van de lichtschakelaar wordt het hoofdlicht of het stadslicht ingeschakeld. Bij de stadslichten wordt, om toch op normale belasting te komen, een weerstand parallel meegeschakeld.

Deze installatie was van 1960 tot 1961 op de VS-modellen aanwezig, doch is wettelijk niet toegestaan omdat er twee stadslichtlampen aanwezig zijn.

SCHAKELSCHEMA'S

De installatie van afb.9 is ook een installatie met buiten de motor liggende bobine en drie lichtstroomkringen, waarvan er een het stadslicht en het achterlicht voedt. Met de hoofdlichtspel wordt het hoofdlicht van stroom voorzien; het achterlicht en het stadslicht branden ook bij ingeschakeld hoofdlicht. Door de op de lichtspoel gemonteerde spoel worden het stoplicht en de hoorn bediend. Door middel van een combinatie schakelaar wordt het licht in- en uitgeschakeld en de hoorn en het kortsluitcontract om de motor te stoppen, bediend. Een aparte schakelaar is aanwezig om het stoplicht te bedienen, evenals een aparte dimschakelaar.

In afb. 10 tenslotte is een installatie afgebeeld, welke weliswaar niet meer gebruikt wordt, maar bij reparaties altijd moeilijkheden gaf, omdat de werking meer of minder onbekend was. Deze bij de SD60R modellen gebruikte installaties moesten met een stoplicht, stadslicht, hoorn , lichtsignaal en hoofdlicht uitgevoerd zijn. Hierdoor ontstond deze iets gecompliceerde installatie.

De ontstekingsstroomkring ging van de generatorspoel naar de buiten de motor liggende bobine en de normaal op de massa aangesloten uitgang van de bobine (klem 15) ging over de combinatieschakelaar naar de massa, in deze kring was ook de signaalhoorn opgenomen. Drukte men de drukknop voor de hoorn in, dan werd het massa contact in de schakelaar verbroken en de stroom ging via de hoorn naar de massa! Het hoofdlicht werd door de lichtschakelaar ingeschakeld en met behulp van een dimschakelaar van groot- op dimlicht en andersom geschakeld. 

Vanuit de hoofdlichtspoel wordt ook het lichtsignaal gevoed en wel, zoals uit het schema blijkt, door een aparte schakelaar bij ingeschakeld stadslicht. Het stadslicht had een aparte spoel, de aansluiting ging direct naar de achterlamp en het stadslicht; deze stroomkring werkte ook bij ingeschakeld hoofdlicht, omdat het achterlicht alleen door deze spoel wordt gevoed terwijl het stadslicht ook bij brandend hoofdlicht moest blijven branden volgens de Oostenrijkse wetgeving. Om deze stroomkring uit te schakelen, werd hij door de lichtschakelaar aan de massa geschakeld. De stoplichtspoel wordt op de generatorspoel gemonteerd en verzorgt de stroom voor het stoplicht.